روابـط دنیـای جـدیـد از نگـاه نـوام چـامسـكـی

 این تصور كه ممكن است اروپا و آسیا به سوی استقلال بیشتر حركت كنند، از زمان جنگ جهانی دوم طراحان آمریكایی را نگران كرده است. این نگرانی‌ها تنها به دلیل رشد و توسعه‌ سه قاره‌ اروپا، آمریكای شمالی و آسیا بوده است.

همچنین آمریكای لاتین رو به روز مستقل تر می‌شود. هم اكنون در حالی كه آسیا و آمریكای شمالی و لاتین در حال تقویت مناسبات با یكدیگر هستند، ابر قدرت كنونی جهان در مصیبت‌های خود در خاورمیانه گرفتار شده و در حال تحلیل رفتن است.»

بنا به گزارش پایگاه اینترنتی خلیج تایمز آن‌لاین، نوام چامسكی، اندیشمند و صاحبنظر آمریكایی در تفسیری درباره‌ی روابط دنیای جدید با بیان مطالب فوق افزوده است: «از دیدگاه واشنگتن اتحاد منطقه‌یی در آسیا و آمریكای لاتین یك مساله مهم و حیاتی است كه نشان دهنده‌ی یك جهان سركش غیر قابل كنترل است. البته انرژی در همه جای جهان یك عامل تعیین كننده و مایه‌ی نزاع و دعوا است.

چین ، بر خلاف اروپا هیچ هراسی از واشنگتن ندارد و همین امر اولین دلیل ترس طراحان آمریكایی از این كشور است كه آن‌ها را در تنگنا قرار می‌دهد.

مجله‌ی وال استریت گزارش می‌دهد در سفر عبدالله بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان به پكن در ماه ژانویه، یادداشت تفاهمی بین این دو كشور امضا شد. براساس این یادداشت تفاهم همكاری‌های بین دو طرف در زمینه‌های نفت، گاز طبیعی و سرمایه‌گذاری افزایش می‌یابد.

در حال حاضر بیشتر نفت ایران به چین صادر می‌شود و چین در عوض سلاح ایران را تامین می‌كند. از قرار معلوم هر دو كشور چین و ایران به این سلاح‌ها به عنوان یك عامل بازدارنده علیه اهداف و مقاصد آمریكا می‌نگرند. هند نیز گزینه‌هایی را پیش روی خود می‌بیند. این احتمال وجود دارد كه هند ترجیح دهد كه مشتری آمریكا باشد یا اینكه به جبهه‌ی كشورهای مستقل آسیایی كه در حال شكل‌گیری است، بپیوندد و بیشتر از هر زمان دیگری با تولیدكنندگان نفت در خاورمیانه مناسبات برقرار كند.

سیدارس واراداراجان، دبیر روزنامه‌ی هندو معتقد است اگر قرار است قرن 21 یك قرن آسیایی باشد، آسیا دیگر نباید در بخش انرژی یك نقش منفعل را بازی كند.

واراداجان خاطرنشان می‌كند،كلید این ماجرا همكاری هند و چین است.در ماه ژانویه (دی) بین این دو كشور توافقنامه‌ای به امضاء رسید كه راه را برای همكاری دو طرف نه تنها در زمینه‌ی فن‌آوری بلكه در زمینه‌ی اكتشاف و تولید هیدروكربن باز كرد. این همكاری می‌تواند در نهایت معادلات اساسی در بخش نفت و گاز طبیعی جهان را بر هم بزند.»

در این تحلیل آمده است: «اقدام قابل ذكر بعدی می‌تواند ایجاد یك بازار نفت آسیایی باشد كه معاملات آن بر مبنای واحد پول یورو صورت گیرد. تاثیر این مساله احتمالا روی نظام مالی بین‌الملل و تعادل قدرت درجهان حائز اهمیت خواهد بود. تعجبی نیست اگر بگوییم جورج بوش، رییس‌جمهور آمریكا برای حفظ دوستی با هند به این كشور سفر كرد و به دهلی پیشنهاد همكاری هسته‌یی و دیگر امتیازات فریبنده را داد.

از سویی دیگر دولت‌های چپ میانه از ونزوئلا گرفته تا آرژانتین در قاره‌ی آمریكای لاتین حكومت را در دست گرفته و جمعیت بومی این كشورها به خصوص در بولیوی و اكوادور، فعال و با نفوذ شده‌اند. آن‌ها خواستار نظارت داخلی روی نفت و گاز هستند در غیر این صورت در بعضی موارد آن‌ها به طور كلی مخالف تولید نفت و گاز هستند. اكثریت مردم بومی این كشورها هیچ دلیلی نمی‌بینند كه زندگی‌ها، جوامع و فرهنگ‌های آن‌ها تخریب و یا نابود شود تا اینكه مردم نیویورك بتوانند در خودرو‌های SUV خود در خیابان‌ها تفریح كنند.

ونزوئلا، یكی از كشورهای پیشرو صادركننده‌ی نفت، از هر كشور دیگری در آمریكای لاتین روابط نزدیكتری را با چین برقرار كرده و در تلاش است تا برای كاهش وابستگی به دولت متخاصم آمریكا، روز به روز فروش نفت خود را به چین افزایش دهد. ونزوئلا به اتحادیه‌ی اداب و رسوم امریكای جنوبی موسوم به مركوسور پیوسته است. نستور كرچنر، رییس‌جمهور آرژانتین این اقدام را نقطه‌ی عطفی در توسعه ی این گروه تجاری ارزیابی كرده و لوئیز ایناسیولولاداسیلوا، رییس جمهور برزیل آن را فصل جدیدی در اتحاد كشورهای منطقه دانسته و از آن استقبال كرده است. ونزوئلا جدا از تامین نفت سوختی آرژانتین، پرداخت یك سوم قرض‌های این كشور در سال 2005 را تقبل كرد. این اقدام یك عنصر مهم در تلاش منطقه‌یی برای آزادسازی كشورها از چنگال صندوق بین‌المللی پول پس از دو دهه اطاعت ویران كننده در برابر مقررات تحمیلی موسسات مالی بین‌المللی تحت سلطه‌ی آمریكا به حساب می‌آید.

پس از انتخاب اوو مورالس به عنوان رییس‌جمهور بولیوی در ماه دسامبر (آذر) حركت به سوی اتحاد در آمریكای جنوبی شدت بیشتری گرفت. مورالس اولین رییس‌جمهور بومی بولیوی است. وی بلافاصله پس از انتخاب با ونزوئلا یك سری پیمان‌ها در زمینه‌ی انرژی امضا كرد.

فاینشنال تایمز گزارش داده با توجه به ذخایر عظیم گاز بولیوی كه پس از ونزوئلا دومین كشور گازخیز آمریكای جنوبی است، انتظار می‌رود این توافقات زیربنای اصلاحات همه جانبه آتی در اقتصاد بولیوی و بخش انرژی این كشورباشد. روابط ونزوئلا - كوبا بیش از هر زمان دیگری در حال مستحكم تر شدن است. به طوری كه هر كدام از طرفین روی منافع نسبی خود تاكید دارند. ونزوئلا به كوبا نفت ارزان قیمت می‌دهد و در عوض كوبا با اعزام افراد حرفه‌یی، معلمان و پزشكان به فقیرترین و فراموش شده ترین نقاط ونزوئلا به امر اموزش و پرورش و بهداشت در این كشور كمك می‌كند.

كمك پزشكی كوبا همچنین مورد استقبال دیگر كشورهای جهان است.زمین لرزه‌ی اكتبر ( مهر) گذشته در پاكستان یكی از وحشتناك‌ترین تراژدی‌های سال‌های اخیر بود. علاوه بر آمار بالای تلفات، تعداد نامشخصی از نجات یافتگان باید بدون هیچ پناهگاه، غذا یا كمك پزشكی با سرمای منجمدكننده‌ی هوا نیز دست و پنجه نرم می‌كردند. جان چریان، نویسنده روزنامه‌ی داون پاكستان نوشت كوبا بزرگترین گروه پزشكان و امدادگران را به پاكستان اعزام كرد و تمام هزینه‌های آن را ( شاید با سرمایه‌ی ونزوئلا) پرداخت كرد.

پرویز مشرف رییس‌جمهور پاكستان به خاطر لطف و مساعدت تیم‌های پزشكی كوبا از فیدل كاسترو، همتای كوبایی‌اش عمیقا تشكر و قدردانی كرد.گزارش می‌شود این تیم‌های پزشكی شامل بیش از 1000 پرسنل آموزش دیده بود كه 44 درصدشان را زنان تشكیل می دادند .این افراد حتی پس از خروج نیروهای امداد و نجات اروپایی، برای كار در روستاهای دور افتاده‌ی كوهستانی پاكستان در سرمای منجمدكننده و در غربت، زندگی در چادر را تحمل كردند.