www.payam.nu

  

شێعری په‌روین ئیعتسامی وگه‌ڕان به‌ دووی كه‌سایه‌تی مرۆڤ

ن: عادله‌ حسینی

په‌روین شاعیری ئه‌مرۆو دۆینێ نیه‌، ئه‌و شاعیری هه‌موو نه‌سله‌كانه‌. شاعیرێكی ژنی تێگه‌یشتوو، وردبین، ئه‌وینداری زانست و ئه‌ده‌ب وهونه‌ر‌.شاعیر به‌هێزی وشه‌ شه‌ڕی نایه‌كسانی ده‌كات و به‌جۆرێك ئاشكراو روون راستیه‌كان ده‌ر ده‌خات كه‌ سه‌رنجی ئینسان راده‌كێشێ . خه‌مخۆری بێ به‌شان و ژێرده‌سته‌كانه‌ و سه‌رجه‌م بیروزه‌ینی له‌ ده‌وری چه‌واشه‌كاری و كه‌م وكوڕییه‌كانی سه‌رده‌می خۆی ده‌خوڵیته‌وه‌. ((حاكمی شه‌رعێك كه‌ له‌ پێناو به‌رتیل بریار ده‌دات ، كه‌ی ئه‌توانێ رۆزیی هه‌ژاران دابین بكات ئه‌ی ره‌نجده‌ر)) گه‌لێك جاران ره‌خنه‌ی له‌ هه‌ژاری جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك و گه‌نده‌ڵی دام و ده‌زگای ده‌سه‌ڵاتدار گرتوه‌. شاعیرێكی بیرمه‌ند به‌ ده‌مزه‌دێكی دڵنشین و سه‌رنج راكێش بووه‌‌. ئه‌و له‌ نێو شاعیرانی سه‌رده‌می خۆی وه‌ك به‌هار و عارف و... سه‌ری هه‌ڵدا. یه‌كه‌مجار دیوانه‌كه‌ی له‌ ساڵی ١٣١٤ به‌ پێشه‌كی به‌هاری شاعیر چاپ و بڵاو كرایه‌وه‌، یه‌كێك له‌ هاورێكانم چه‌پكه‌ گولێكی تازه‌ پشكوتووی دایه‌ ده‌ستم و شانازی پێوه‌ ده‌كه‌م... چه‌ند تێ بینی یه‌ك له‌ سه‌ر ئه‌م دیوانه‌ و بینینی شێوازێكی نوێ و لێبراوانه‌و ده‌ربرینێكی ره‌وان و نه‌رم ونیان له مانادا به‌ جۆرێك كه‌ سه‌رسامی كردم كه‌ ته‌نیا ئه‌م كتێبه‌ی خستۆته‌ به‌رده‌ممان... هه‌مووی كتێبه‌كه‌م خوێنده‌وه‌ چێژێكی له‌ راده‌ به‌ده‌رم لێوه‌رگرت.)) په‌روین نیزیكه‌ی ٤ مانگ ژیانی هاوبه‌ش له‌ گه‌ڵ كوڕه‌ مامه‌كه‌ی تاقی ده‌كاته‌وه‌ و پاشان له‌ مانگی گه‌لاوێژی ١٣١٤ به‌ ره‌سمی لێی جیا ده‌بێته‌وه‌. ئه‌م ژیانه‌ كورت ماوه‌ به‌جۆرێك شاعیر ئازار ده‌دات كه‌ ئۆقره‌ی لێ ده‌برێ . یه‌كێكی ترله‌ رووداوه‌ تاڵه‌كان له‌ ژیانی په‌روین كه‌ ئازاری ده‌دات مه‌رگی باوكیه‌تی و چه‌ند به‌یتێك شێعر به‌م بۆنه‌وه‌ ده‌نووسێ. دیكتاتوری و خه‌فه‌قان، سوننه‌ت گه‌رایی و ئه‌و زوڵم وزۆرانه‌ی كه‌ له‌سه‌ر چینه‌ جۆراوجۆره‌كانی كۆمه‌ڵگان و به‌تایبه‌ت ژنان، سه‌رنجی په‌روین بۆ لای خۆیان راده‌كێشن و لێی بێده‌نگ نابێ و ئه‌وه‌ی كه‌ ده‌مێكه‌ زوڵم و شه‌وه‌ زه‌نگی دیكتاتوری به‌ سه‌ر كۆمه‌ڵگادا ئیجازه‌ی پێشكه‌وتنی زانست و وشیاری نه‌داوه‌، به‌ توندی له‌ دژییه‌تی و ئازاری ده‌دات." ژنانی ئێران بێجگه‌ له‌ رۆژره‌شی و داماوی چیتریان پێنه‌بڕاوه‌. ژیان و مه‌رگیشی هه‌ر له‌ تاریكی دایه‌ و به‌رده‌وام له‌ زینداندا به‌سه‌ر ده‌به‌ن، گرتووخانه‌ی ژیان، ژنان زیاتر له‌هه‌ر كه‌س چه‌ندین سه‌ده‌یه‌ رۆژڕه‌شن و ده‌بنه‌ قوربانی."به‌ بڕوای په‌روین یه‌كه‌م هه‌نگاوی رزگاری ژنان له‌ده‌ست هه‌ڵاواردن و كۆیله‌تی، گه‌یشتن به‌ زانست و وشیارییه‌ و ته‌نانه‌ت له‌م بواره‌دا ره‌خنه‌ له‌ ژنانیش ده‌گرێ كه‌ بۆچی زیاتر هه‌وڵ ناده‌ن. ئه‌و به‌ توندی هێرش ده‌كاته‌ سه‌ر ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ لاوازی و بێ هێزی ده‌كه‌نه‌ پێناسه‌ی ژنان و ئه‌م بیره به‌ چه‌واشه‌كاری و بێ بنه‌ما ده‌زانێ و ده‌ڵێ: له‌ هیچ باس ودیباچه‌یه‌كدا نه‌نووسراوه‌ كه‌ ژن لاوازه‌ و پیاو به‌هێز". به‌ پێچه‌وانه‌ی روانگه‌ی هێندێك كه‌س و لایه‌ن كه‌ ژن و پیاو به‌ نه‌یارو دژبه‌یه‌ك ده‌ناسێنێ، شاعیر دژایه‌تی ئه‌م بیرۆكه‌یه‌ ده‌كات و ده‌ڵێ شان به‌ شانی یه‌كتر ده‌توانن كۆمه‌ڵگا ته‌واو بكه‌ن و ته‌واوكه‌ری یه‌كترن. سه‌ره‌نجام په‌روینی ئیعتسامی شانازی به‌ ژن بوونی خۆی ده‌كات و داوا له‌ سه‌رجه‌م ژنانی كۆمه‌ڵگا ده‌كات كه‌ هه‌وڵ بۆ وه‌ده‌ست هێنانی زانست و وشیاری بده‌ن.

 

٭٭٭

پێشره‌و ژماره‌ ٢٧١